بخشی از کتاب:

ممكن است بپرسيد كه آن جمله اول يعنی چه؟ محمد پدر هيچيك از مردان‏ شما نيست، پدر خوانده كسی نيست. اين نهی از چيست؟

اين آيه در واقع نسخ يك سنت كهن است كه هم در ميان اعراب و هم در ميان غير اعراب از دنيای آن روز حتی در ايران خودمان وجود داشته است. رسم اين بود كه يك كسی يك كس ديگر را پسر خوانده می‏ خواند و به منزله‏ پسر خود حساب می‏ كرد و طبق عادات و رسوم آن زمان پس از آنكه كسی يك‏ نفر ديگر را پسر خود قرار می ‏داد، از لحاظ احكام و آثار عيناً مثل پسر خودش بود، يعنی همان طوری كه اگر بميرد پسر خودش از او ارث می ‏برد، اين پسر خوانده هم از او ارث می ‏برد، همانطوری كه مثلاً زن پسر خودش‏ عروس او شمرده می ‏شود، محرم او شمرده می‏ شود، و حتی بعد از طلاق دادن‏ پسرش نمی ‏تواند عروسش را برای خود عقد ببندد، زن اين پسر خوانده نيز چنين است. در عربستان اين رسم شايع بود، و در غير عربستان مخصوصاً در ايران به يك شكل بسيار پيچيده ‏تر و وسيعتری رايج بود. اسلام اين قانون را نسخ كرد و فرمود: پسرخواندگی منشأ هيچ اثری نيست، نه آن پسر از اين‏ پدر ارث می‏ برد و نه اين پدر از آن پسر ارث می‏ برد. نه آن پسر مثلاً به زن اين پدر و دخترهای او محرم می ‏شود و نه زن او در حالی كه زن اوست به اين پدر محرم می‏ شود. اين‏ حرفها در كار نيست.

مردی است به نام زيد بن حارثه كه قبل از اسلام غلام خديجه بود. خديجه‏ او را بخشيد به رسول اكرم، و رسول اكرم او را آزاد كرد. زيد بن حارثه‏ مرد بسيار بزرگواری بود. در دوره اسلام هم اين مرد شرافتها و فضيلتها كسب كرد و در جنگ مؤته همراه جناب جعفر بن ابی‏طالب شهيد شد.

اين مرد مسلمان شد و ظاهراً دومين مرد مسلمان باشد، يعنی بعد از علی‏ (علیه السلام) اولين مردی كه به پيغمبر اكرم ايمان آورد همين زيد بن حارثه آزاد شده‏ رسول اكرم بود. اين مرد ايمان و علاقه عجيبی به رسول اكرم داشت، بطوری كه پدر و مادرش بعدها كه فهميدند پسرشان آزاد شده آمدند او را به‏ نزد خود ببرند، رسول اكرم هم او را مرخص كرد و فرمود اختيار با خودت، اگر می‏ خواهی پيش پدر و مادرت بروی برو. اما اين پدر و مادر هر كاری‏ كردند كه برگردد گفت من بر نمی‏ گردم و اين خانه را رها نمی‏ كنم. اين جوان‏ را مردم پسرخوانده پيغمبر می‏ خواندند.

پيغمبر اكرم مخصوصاً دختر عمه‏ خودشان زينب بنت جحش را به عقد او در آوردند كه اين هم داستان خيلی‏ معروفی دارد. پيغمبر اكرم فرستاد دنبال زينب بنت جحش به عنوان‏ خواستگاری. او اول خيال كرد كه خود رسول اكرم خواستگار او است، خودش‏ و برادرش عبدالله بن جحش با كمال خوشحالی و سرور جواب مثبت دادند، ولی بعد كه اطلاع پيدا كرد پيغمبر او را برای غلام آزاد شده خودش می‏ خواهد ناراحت و عصبانی شد، گفت من خيال كردم كه پيغمبر مرا برای خودشان‏ خواستگاری كرده ‏اند. من نوه عبدالمطلب، يك زن قرشيه بيايم و زن يك غلام آزاد شده شوم؟ اين خلاف‏ شؤون و حيثيات من است. پيغمبر اكرم به او پيغام داد كه اسلام اين‏ نخوتها را از بين برده است، زيد مؤمن و مسلمان و با ايمان است، مسلم‏ كفو مسلم و مؤمن كفو مؤمن است، از نظر من تو نبايد امتناع بكنی. زينب‏ گفت كه اگر شما واقعاً معتقد هستيد كه من با زيد ازدواج كنم، موافقم. حضرت فرمودند: بسيار خوب، و چون پيغمبر موافق بود با زيد ازدواج كرد.