بخشی از کتاب:

اولین مشكلی كه وجود داشت و علی بر زمینه آن می فرمود: آینده بسیار مبهمی در پیش داریم، داستان كشته شدن عثمان بود. علی وارث خلافتی می شد كه خلیفه قبل از او را انقلابیونی كه انقلاب كرده اند كشته اند، حتی اجازه دفن او را هم نمی دهند و اعتراضات فراوانی دارند. حال این گروه انقلابی به علی پیوسته است. مردمِ دیگر چه نظری دارند؟ همه مردم كه مثل این انقلابیون فكر نمی كنند، و خود علی فكرش نه با انقلابیون می خواند و نه با مخالفین انقلابیون و نه با عامّه مردم. از یك طرف عثمان است و اطرافیان عثمان و آن همه اجحافها و بی عدالتیها و ستمگریها و آن همه اعطاء امتیازات به خویشاوندها، و از طرف دیگر گروه هایی خشمناك و عصبانی از حجاز و مدینه و بصره و كوفه و مصر، از همه جا آمده اند معترض و منتقد. عثمان هم تسلیم نمی شود. علی سفیر است میان انقلابیون و عثمان، كه این هم جریان عجیبی دارد. علی با روش عثمان مخالف است و در عین حال مخالف است كه باب خلیفه كشی باز شود؛ نمی خواهد خلیفه را بكشند كه باب فتنه بر روی مسلمین باز گردد، كه این داستان مفصلی دارد.

نسبت به عثمان منتقد است و كوشش دارد او را از راهی كه می رود منصرف كند و به راه راست بیاورد، بلكه آتش انقلابیون خاموش شود و فتنه بخوابد. نه عثمان و طرفداران عثمان حاضر شدند [از راه خود منصرف شوند] و نه انقلابیون دست از انقلاب خودشان برداشتند. نتیجه اش همین شد.

علی می دانست كه مسئله قتل عثمان مسئله ای خواهد بود [كه موجب فتنه خواهد شد] خصوصاً با توجه به این نكته بسیار عجیب كه ما فقط امروز می بینیم علمای اجتماع یعنی جامعه شناسان و مورخین محققی كه در تاریخ اسلام مطالعه كرده اند آن را كشف كرده اند – و می بینیم نهج البلاغه هم این مطلب را توضیح می دهد – كه در قتل عثمان بعضی از طرفداران خود عثمان نیز دست داشتند؛ آنها هم می خواستند عثمان كشته شود، فتنه در دنیای اسلام بپا گردد و آنها از این آب گل آلود استفاده كنند (اینها در متن نهج البلاغه است). مخصوصاً معاویه در قتل عثمان كاملاً دست داشت؛ باطناً كوشش می كرد این فتنه بالا بگیرد، عثمان كشته شود تا او از كشته شدن عثمان بهره برداری كند. این یك مشكل، كه دیگر بیش از این نمی توانم درباره اش بحث كنم.