بخشی از کتاب:

مجموعه ‏ای از افراد انسانی كه با نظامات و سنن و آداب و قوانين خاص‏ به يكديگر پيوند خورده و زندگی دسته جمعی دارند، جامعه را تشكيل می ‏دهند. زندگی دسته جمعی اين نيست كه گروهی از انسانها در كنار يكديگر و در يك منطقه زيست كنند و از يك آب و هوا و يك نوع مواد غذايی استفاده‏ نمايند. درختان يك باغ نيز در كنار يكديگر زيست می‏ كنند و از يك آب و هوا و يك نوع مواد غذايی استفاده می ‏نمايند، همچنانكه آهوان يك گله نيز با هم می ‏چرند و با هم می‏ خرامند و با هم نقل مكان می ‏كنند. اما نه درختان‏ و نه آهوان هيچ كدام زندگی اجتماعی ندارند و جامعه تشكيل نمی ‏دهند.

زندگی انسان كه اجتماعی است به معنی اين است كه (ماهيت اجتماعی) دارد: از طرفی نيازها، بهره ‏ها و برخورداريها، كارها و فعاليتها ماهيت اجتماعی دارد و جز با تقسيم كارها و تقسيم بهره ‏ها و تقسيم رفع نيازمنديها در داخل يك سلسله سنن و نظامات ميسر نيست، از طرف ديگر نوعی انديشه‏ ها، ايده‏ ها، خلق و خويها بر عموم حكومت می ‏كند كه‏ به آنها وحدت و يگانگی می ‏بخشد، و به تعبير ديگر، جامعه عبارت است از مجموعه ای از انسانها كه در [اثر] جبر يك سلسله نيازها و تحت نفوذ يك سلسله‏ عقيده ‏ها و ايده ‏ها و آرمانها در يكديگر ادغام شده و در يك زندگی مشترك‏ غوطه‏ ورند.

نيازهای مشترك اجتماعی و روابط ويژه زندگی انسانی، انسانها را آنچنان‏ به يكديگر پيوند می‏زند و زندگی را آنچنان وحدت می‏بخشد كه افراد را در حكم مسافرانی قرار می‏دهد كه در يك اتومبيل و يا يك هواپيما يا يك كشتی‏ سوارند و به سوی مقصدی در حركت‏اند و همه با هم به منزل می ‏رسند و يا همه‏ با هم از رفتن می‏ مانند و همه با هم دچار خطر می‏ گردند و سرنوشت يگانه ‏ای‏ پيدا می‏ كنند.

چه زيبا مَثَلی آورد رسول اكرم (صلي الله عليه و آله) آنجا كه فلسفه امر به معروف و نهی‏ از منكر را بيان می ‏كرد:

 « گروهی از مردم در يك كشتی سوار شدند و كشتی سينه دريا را می‏ شكافت‏ و می ‏رفت. هر يك از مسافران در جايگاه مخصوص خود نشسته بود. يكی از مسافران به عذر اينكه اينجا كه نشسته ‏ام جايگاه خودم است و تنها به خودم‏ تعلق دارد، با وسيله‏ ای كه در اختيار داشت به سوراخ كردن همان نقطه‏ پرداخت. اگر ساير مسافران همانجا دست او را گرفته و مانع می ‏شدند، غرق‏ نمی ‏شدند و مانع غرق شدن آن بيچاره نيز می ‏شدند ».