بخشی از کتاب

عصر ما از نظر دينی و مذهبی – خصوصاً برای طبقه جوان – عصر اضطراب و دودلی و بحران است. مقتضيات عصر و زمان، يك سلسله ترديدها و سؤالها بوجود آورده و سؤالات كهنه و فراموش شده را نيز از نو مطرح ساخته است.

آيا بايد از اين شك و ترديدها و پرس وجودها – كه گاهی به حد افراط می‏رسد متأسف و ناراحت بود؟

به عقيده من هيچگونه ناراحتی ندارد. شك، مقدمه يقين، پرسش، مقدمه‏ وصول، و اضطراب، مقدمه آرامش است. شك، معبر خوب و لازمی است هر چند منزل و توقفگاه نامناسبی است. اسلام كه اين همه دعوت به تفكر و ايقان می‏كند، به طور ضمنی می‏فهماند كه حالت اوليه بشر، جهل و شك و ترديد است و با تفكر و انديشه صحيح بايد به سر منزل ايقان و اطمينان‏ برسد.

يكی از حكما می ‏گويد:

 « فائده گفتار ما را همين بس كه تو را به شك و ترديد می‏اندازد تا در جستجوی تحقيق و ايقان برآئی ».

 شك، نا آرامی است، اما هر آرامشی بر اين نا آرامی ترجيح ندارد. حيوان شك نمی‏كند، ولی آيا به مرحله ايمان و ايقان رسيده است؟! آن‏ نوع آرامش، آرامش پائين شك است، بر خلاف آرامش اهل ايقان كه بالای شك است.

بگذريم از افراد معدود مؤيد من عند الله، ديگر اهل ايقان، از منزل‏ شك و ترديد گذاشته اند تا به مقصد ايمان و ايقان رسيده‏اند. پس صرف‏ اينكه عصر ما عصر شك است نبايد دليل بر انحطاط و انحراف زمانی ما تلقی‏ شود. مسلماً اين نوع از شك، از آرامشهای ساده لوحانه‏ای كه بسيار ديده‏ می‏شود پائين تر نيست.

آنچه می‏تواند مايه تأسف باشد اين است كه شك يك فرد، او را به سوی‏ تحقيق نراند، و يا شكوك اجتماعی، افرادی را بر نيانگيزد كه پاسخگوی‏ نيازهای اجتماع در اين زمينه بوده باشند.