بخشی ای کتاب:

چون آن جناب از دنیا رفت، عرب درباره زمامدارى اختلاف کردند. قریش گفتند: ما فامیل و خانواده و دوستان اوییم و دیگران را جایز نیست که درباره زمامدارى و حقّى که حضرت محمّد (صلى الله علیه وآله)در میان مردم داشت، با ما به نزاع و ستیزه برخیزند. عرب دیدند که سخن قریش، صحیح است و در مقابل سایرین که با آنان به نزاع برخاسته اند، حق به جانب ایشان است. از این رو، به فرمان آنان گوش دادند و در برابرشان تسلیم شدند.

پس از این که کار بدین صورت خاتمه یافت، ما نیز همان سخنى را به قریش گفتیم که آنها به سایر اعراب گفته بودند؛ یعنى به همان دلیل که قریش، خود را سزاوارتر به جانشینى و زمامدارى پس از رسول خدا مى دانستند، ما نیز به همان دلیل، خود را از سایر قریش، بدان منصب، سزاوارتر مى دانستیم؛ زیرا ما از همه کس به آن حضرت، نزدیک تر بودیم.

ولى قریش، چنان که مردم با آنها از روى انصاف رفتار کرده بودند، به انصاف رفتار نکردند، با این که قریش، به وسیله همین انصاف مردم بود که به حیازت این مقام، نائل آمدند؛ ولى هنگامى که ما خاندان رسول خدا و نزدیکانش با آنان احتجاج کرد یم و از ایشان خواستیم که انصاف دهند، ما را از نزد خویش راندند و دسته جمعى براى ظلم و سرکوبى ما اقدام نمودند و دشمنى خود را با ما اظهار کردند. بازگشت همه به سوى خداست و در پیشگاه باعظمتش، دادخواهى خواهیم نمود، و او بزرگوار و نیکو یادآورى خواهد بود.

و ما به راستى از کسانى که در رُبودن حق ما بر ما یورش بردند و خلافت پیامبر (صلى الله علیه وآله) را که مسلّما حقّ ماست، از چنگ ما رُبودند، در شگفتیم. ما به خاطر اینکه دیدیم اگر در گرفتن حق خویش با ایشان منازعه کنیم، ممکن است منافقان و سایر احزاب مخالف دین، وسیله اى براى خرابکارى و رخنه در دین به دست آورند و نیّت هاى فاسد خویش را عملى سازند، دَم فرو بسته، سکوت اختیار کردیم؛ ولى امروز، اى معاویه! به راستى جاى شگفت است که تو به کارى دست زده اى که به هیچ وجه، شایستگى آن را ندارى؛ زیرا نه به فضیلتى در دین، معروفى و نه در اسلام، داراى اثرى پسندیده هستى. تو فرزند دسته اى از احزاب هستى که در جنگ احزاب به جنگ با رسول خدا آمدند و پسر دشمن ترینِ قریش نسبت به پیامبر خدا هستى؛ ولى بدان که خداوند، تو را ناامید خواهد گردانید و به زودى، به سوى او باز خواهى گشت و آنگاه، خواهى دانست که فرجام نیکوى آن سرا، از آنِ کیست. به خدا سوگند، به زودى پروردگار خویش را دیدار خواهى کرد و تو را به سبب کردار زشتت، کیفر خواهد داد، و خداوند، هیچ گاه نسبت به بندگان، ستمکار نخواهد بود.